Sosna zwyczajna (Pinus sylvestris L.)

 Sosna jest drzewem iglastym, zimozielonym, mrozoodpornym, bardzo częstym w naszym klimacie. Rośnie na każdej glebie, każdej wysokości i w różnorodnych warunkach. Od nadmorskich wydm, porośniętych sosną wydmową, przez nizinne bory, tereny piaszczyste i gliniaste, podmokłe i bagienne, aż po obszary góskie – spotyka się ją w reglu dolnym, górnym (np limba) i do linii hal – zarośla kosodrzewiny to także gatunek sosny. Najbardziej pospolitą sosną jest

Sosna zwyczajna – Pinus silvesrtris L.

 

IM000289.JPG

Zródło – internet

Ma ona, podobnie jak większość gatunków tego rodzaju, charakterystyczne, długie igły, grubo spękaną, szarobrunatną, wyżej zaś i na gałęziach rdzaworudą, często łuszczącą się korę. Owocem są szyszki, początkowo zwarte i zielone, z czasem drewniejące, rozchylające się dla wysypu nasion.

Pokrój drzew jest zależny od stanowiska – w lasach ma zwykle wysoki, prosty pień, zwieńczony parasolem gałęzi. Sosny rosnące samotnie lub w grupkach po kilka rozgałęziają się dużo niżej, często też przybierają fantazyjne kształty i formy. Jest stosunkowo długowieczna, może dożywać 300 -500 lat (wyjątkowe okazy do 700). Rośnie szybko, jest światłolubna, dzięki czemu często zarasta (wraz z brzozą) pozostawione odłogiem łąki i ugory, stając się „forpocztą” lasu.

Drewno sosny, lekkie i łatwe w obróbce, jest wykorzystywane w stolarstwie i meblarstwie oraz do produkcji papieru. Duże nasycenie żywicą powoduje, że szczapy i polana sosnowe są doskonałą rozpałką do kominków, pieców i ognisk. Żywica sosnowa jest zresztą cennym surowcem, toteż długo była pozyskiwana na skalę przemysłową.

Sosna jest wartościową rośliną zielarską.

Już sam zapach jej żywicy, wyczuwalny zarówno w drewnie, igłach, szyszkach jak i podczas spacerów pomiędzy sosnami jest doskonałą formą inhalacji. Reguluje pracę płuc, oskrzeli, gardła i krtani. Z sosnowych igieł, czasem młodych szyszek, przyrządza się napary na inhalacje i kąpiele. Kąpiel w sośninie, poza dobroczynnym wpływem na drogi oddechowe, działa też stymulująco i regulująco na krążenie, odpręża, lekko uspokaja.

Uzyskiwany z igliwia i pędów sosny olejek działa bakteriobójczo, wykrztuśnie, przeciwskurczowo.

Terpentyna – produkt destylacji żywicy sosnowej, ma działanie antyseptyczne, rozgrzewające, stymuluje krążenie, łagodzi nerwobóle.

Kalafonia, pozostałość produkcji terpentyny, działa ściągająco i oczyszczająco na ropiejące rany i wrzody. Pozyskiwany przez suchą destylację z drewna sosny dziegiedź, podobnie jak brzozowy, był przez wieki jednym z najlepszych środków leczniczych na poważne rany, oparzenia i urazy skórne.

Młode pączki i pędy sosny, poza swym działaniem wykrztuśnym i dezynfekującym drogi oddechowe, zawierają duże ilości witaminy C. W czasach naszych przodków, kiedy trudno było zimą o pokarmy witaminowe, używano ich do zapobiegania szkorbutowi. Do dziś dość popularne jest sporządzanie z nich syropów lub nalewek. Surowe można dodawać do naparów lub nawet surówek jako uzupełnienie witaminowe. Trzeba tylko pamiętać, że pędy sosnowe, nawet bardzo młodziutkie, mają charakterystyczny, żywiczny zapach i posmak, który nie każdemu odpowiada…

Sosna dostarcza także wielu surowców o mniej znanych, czasem nietypowych zastosowaniach.

Jej młode gałązki są bardzo giętkie i np w Tatrach wyrabia się z zaplatanych gałązek kosodrzewiny pamiątkowe drobiagi, jak broszki, wisiorki itp. Szyszki sosnowe, odmienne w kształcie od np jodłowych i świerkowych, są ciekawym elementem dekoracyjnym. Niektóre gatunki sosny, jak np pinia, ma szyszki bardzo dużych rozmiarów, efektowne w kolorze i wyglądzie. Przy okazji – nasiona pinii (orzeszki piniowe, pinocci, piniole) są jadalne i bardzo smaczne. Gałązki sosny, czasem z igłami i szyszkami, a czasem nagie, to bardzo ciekawe uzupełnienie kompozycji roślinnych – dzięki swym oryginalnym kształtom. Kora sosen z dolnych partii pnia, zgrubiała i łatwa do pozyskania, często bywa wykorzystywana do tworzenia rzeźb – masek, aniołów, świątków, krzyżyków, a nawet krajobrazów i widoczków w formie płaskorzeźby.

Jak widać, sosna to drzewo bardzo „szczodre”, zaś ludzka pomysłowość umie znajdować dla niej ogrom zastosowań!

Reklamy